انواع هواپیماها و عملیات هوایی جنگی

خب فکر کردید یک علم خوره میتونه از فناوری های نظامی بگذره؟ نه دیگه! فناوریهای نظامی بخاطر پیشرو بودن و قدرت خاص خودشون مورد علاقهء بنده هم هستن و خیلی در این باره مطالعه داشتم (عمدتا از ویکیپدیا).
چند روز پیش هم دیدم بیکارم همینطوری رندوم چندتا مقاله زدم و رسیدم به هواپیماهای جنگی و دیدم بهتره طبقه بندی اونا رو که قبلا ها بارها بهشون برخورد کرده بودم اما خوب نفهمیده بودم بررسی کنم و ته و توش رو دربیارم!
حالا من چند مورد مهم از انواع هواپیماهای جنگی و همچنین چند نوع عملیات هوایی رو براتون تشریح میکنم که حال کنید و یه چیزی مفتی یاد گرفته باشید:

Air interdiction

Air interdiction به عملیات هوایی تاکتیکی میگن که در پشت خطوط دشمن و با فاصلهء زیاد از خطوط مقدم برای صدمه زدن و ایجاد اختلال در پشتیبانی عملیات جنگی دشمن انجام میشه. بطور مثال منهدم کردن انبار مهمات، راههای پشتیبانی، و اینطور چیزها، برای اینکه به نتیجهء نهایی تضعیف دشمن در جبههء جنگ فعلی منجر بشه. این عملیات فرقش با بمباران های معمولی اینه که هدفش خاص و محدود است و میخواد روی یک میدان جنگ در جریان تاثیر بذاره. بمباران های معمولی معمولا اهداف وسیعتر و گسترده تری (استراتژیک و حتی شکست کامل دشمن توسط بکارگیری نیروی هوایی) رو در زمان طولانی تری دنبال میکنن و مثلا میتونن حتی شامل صدمه زدن و کشتن اهداف و جمعیت غیرنظامی هم باشن و محدود به یک زمان و هدف خاص نظامی و عملیات جنگی (پیاده نظام) معین نیستن. به Air interdiction با عبارت deep air support (DAS)‎ هم اشاره میشه.

close air support

فکر کنم میتونیم به «پشتیبانی هوایی نزدیک» ترجمش کنیم.
این عملیات برای پشتیبانی نزدیک و همزمان از یک عملیات جنگی در جریان استفاده میشه و فرقش با Air interdiction اینه که با فاصلهء زیادی در پشت خطوط دشمن نیست و میدان جنگ فعلی رو پوشش میده و در هماهنگی دقیق و هدایت از سوی سایر نیروها (معمولا نیروی زمینی) که درگیر هستن انجام میشه. هواپیماهای این نوع عملیات معمولا از نوع خاص مناسب این شرایط و حمله به اهداف زمینی هستن؛ مانند هواپیمای A10 آمریکا.

Interceptor

Interceptor یک نوع از هواپیمای جنگنده (fighter aircraft) است که با هدف خاص جلوگیری و عقیم گذاردن عملیات هوایی دشمن طراحی شده. یعنی بطور مثال و بخصوص هواپیماهای بمب افکن یا جاسوسی دشمن که وارد خاک خودی میشن و میخوان عملیات انجام بدن و اهدافی رو بزنن، Interceptor باید مانع بزرگی در مقابل اونا باشه. البته امروزه بیشتر هواپیماهای جنگنده میتونن این نقش رو انجام بدن و هواپیماهایی که اختصاصا برای این نقش طراحی میشن خیلی کم هستن (در زمان جنگ سرد بازار این هواپیماها داغ شد بخاطر تهدید بمب افکن های جت مجهز به بمب های اتمی). نمونه ای از هواپیمایی که اختصاصی برای این نقش طراحی شده هواپیماهای MIG-31 و Tornado F3 است.

Attack aircraft

به هواپیماهای جنگی که برای حمله به اهدافی سطحی، یعنی زمین یا دریا، طراحی شدن گفته میشه. نامهای دیگرش strike aircraft و attack bomber است. این هواپیماها نسبت به بمب افکن های معمولی از دقت بالاتری برخوردار هستن و برای برخورد با دفاع ضدهوایی سطح پایین قوی تری آماده هستن. این هواپیماها عمدتا برای ایفای نقش close air support و حمله هوا به سطح در دریا طراحی شدن ولی در نقشهای دیگری مثل Air interdiction و offensive counter air هم استفاده میشن. تمام fighter-bombers ها در این مقولهء وسیع قرار میگیرن. برخلاف fighter ها، این هواپیماها بعنوان نقش اصلی برای جنگ های هوا به هوا طراحی نشدن ولی اغلب برای دفاع از خود به موشک های هوا به هوا مجهز هستن.
چند هواپیما از این نوع: A10 , AC-130 , Su-25.
ضمنا یک زیر مقوله از این نوع، ground-attack aircraft است که برای حمله های کوتاه برد هوا به زمین مورد استفاده میگیرن.

Offensive counter air

این اصطلاح به معنای از کار انداختن نیروی هوایی دشمن با تخریب یا از کار انداختن هواپیماهای دشمن یا باندهای پرواز یا امکانات لجستیک آنهاست.
عملیات نبرد هوا به هوا که توسط هواپیماهای fighter براه انداخته میشن هم نوعی از این نوع عملیات محصوب میشن، هرچند اینطور عملیات یک روش کند برای رسیدن به هدف نهایی (برتری هوایی – air superiority) محسوب میشوند.

Fighter aircraft

به هواپیماهایی گفته میشه که بعنوان نقش اصلی برای نبردهای هوا به هوا درمقابل هواپیماها/بالگردها ی دیگر طراحی شدن. از ویژگیهای عمده این نوع هواپیماها، سرعت، قدرت مانور، و اندازهء کوچکتر آنها نسبت به هواپیماهای جنگی دیگر است. بسیاری از جنگنده ها دارای قابلیت دوم ground-attack (هوا به زمین) هم هستند، و بعضی ها بعنوان هردوی جنگنده و بمب افکن (جنگنده-بمب افکن – fighter-bomber) طراحی شدن.
نمونه های مدرن از این نوع هواپیماها: F-14 , Dassault Mirage III , MIG-23 , F-15 Eagle , MIG-29 – Su-27 , Mirage 2000 , F-22 , F-35 Lightning II.

strike fighter

به هواپیمایی با چند نقش که نقش اصلی آن حمله به سطح (دریا/زمین) است ولی بعضی کارایی های یک هواپیمای جنگنده (نبرد هوا به هوا – fighter aircraft) را هم دارا میباشد گفته میشود.
نمونه هایی از این نوع: F-15E Strike Eagle , F-18 Super hornet , F-35 Lightning II.

Intruder

در نبرد هوایی، Intruder به هواپیمایی گفته میشه که وظیفش فعالیت در نزدیکی پایگاه هوایی دشمن و حمله به هواپیماهای درحال نشستن یا برخواستن است. پس بنظرم این یک نوع عملیات است و نه لزوما نوع هواپیمای جنگی خاصی (هرچند بعضی مقوله های هواپیما طبیعتا میتونن بیشتر مناسب این نقش باشن).

multirole combat aircraft

هواپیمای جنگی چند نقشی. یعنی هواپیمای جنگی ای که برای ایفای نقش های متفاوتی در نبرد درنظر گرفته شده است. میتونیم بگیم که یک زیرمقوله از این نوع، multirole fighter است که به معنای هواپیمای جنگی چند نقشی ای است که در میان نقشهایش نقش هواپیمای جنگنده (نبرد هوا به هوا) را هم دارا میباشد.
نمونه هایی از این نوع: F-18 hornet , Mirage 2000 , MiG-29 , Su-35.
ضمنا به بعضی از هواپیماهای multirole که میتونن به سرعت برای ایفای نقشهای مختلف آماده بشن یا حتی در یک ماموریت دو یا چند نوع نقش رو ایفا کنن، Swing-role گفته میشه.

Air superiority fighter

جنگنده برتری هوایی به هواپیماهای fighter ای گفته میشه که برای ورود و در اختیار گرفتن قلمرو هوایی دشمن، بعنوان وسیله ای برای ایجاد تسلط کامل نیروهای هوایی یک طرف بر نیروی هوایی طرف دیگر طراحی شدن. این هواپیماها برای درگیر شدن موثر با جنگنده های دشمن طراحی میشن و معمولا گرانتر از multirole fighter ها هستند و در تعداد کمتری تولید میشن.
نمونه های این مقوله: F-22 , Eurofighter Typhoon , Su-27 , F-14 , F-15.

خب فعلا کافیست.
نکته اینکه بنده لزوما تمام انواع هواپیماهای جنگی و تمام نقشها/ماموریت های هوایی رو در این متن نیاوردم، بلکه تنها مواردی رو که بیشتر بهشون در مسیر برخورد کردم نوشتم.
ضمنا همونطور که دقت کرده باشید، یک هواپیما میتونه در چند مقوله قرار بگیره و لزوما به یک مقوله محدود نیست. البته این فکر میکنم همون multi-role میشه دیگه! البته بعضی مقوله ها هم میشه گفت زیرمجموعه ای از مقوله های دیگر/کلی تر هستند.
از کسانی که در این مباحث اطلاعات/تخصص دارن دعوت میشه که با کامنت هاشون این مقاله رو کاملتر کنن و یا اصلاح اگر اشتباهی چیزی درش هست.

========================

منبع تمام این اطلاعات: مقاله های ویکیپدیا.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>